Δευτέρα, 11 Φεβρουαρίου 2013

Τα [ι] της προστακτικής

Η πιο συχνή προστακτική (η συνοπτική προστακτική) σχηματίζεται από το θέμα του αο­ρίστου με την προσθήκη συγκεκριμένων καταλήξεων:

● Στην ενεργητική φωνή βάζουμε «-ε» και «-τε»: γράψε, γράψτε / μίλησε, μιλήστε.

● Στην παθητική φωνή βάζουμε «-ου» και «-είτε»: γράψου, γραφτείτε / κοιμήσου, κοι­μηθείτε.

Συχνά πριν τις καταλήξεις υπάρχει ένα [ι] που προκαλεί πολλά ορθογραφικά λάθη.


Ας δούμε πώς μπορούμε να τα αποφύγουμε...


 Α  Ενεργητική φωνή

Στην πρώτη συζυγία (ρήματα σε -ω) τα πράγματα είναι εύκολα. Το [ι] του ενεστώτα δια­τηρείται στον αόριστο, άρα και στη συνοπτική προστακτική:

αρχίζω > άρχισα > άρχισε, αρχίστε
αφήνω > άφησα > άφησε, αφήστε
λύνω > έλυσα > λύσε, λύστε
δακρύζω > δάκρυσα > δάκρυσε, δακρύστε
κλείνω > έκλεισα > κλείσε, κλείστε
αθροίζω > άθροισα > άθροισε, αθροίστε

Στη δεύτερη συζυγία (ρήματα σε -ώ) ο αόριστος σχηματίζεται κατά κανόνα σε «-ησα». Αυτό το ήτα περνάει και στη συνοπτική προστακτική:

βοηθώ > βοήθησα > βοήθησε, βοηθήστε
οδηγώ > οδήγησα > οδήγησε, οδηγήστε
κρατώ > κράτησα > κράτησε, κρατήστε
χρησιμοποιώ > χρησιμοποίησα > χρησιμοποίησε, χρησιμοποιήστε
αλλά:
μεθώ > μέθυσα > μέθυσε, μεθύστε
και:
βουτώ > βούτηξα > βούτηξε, βουτήξτε
τραβώ > τράβηξα > τράβηξε, τραβήξτε


 Β  Παθητική φωνή

Στην παθητική φωνή το [ι] εμφανίζεται μόνο στον πληθυντικό και είναι πάντοτε «ει»:

αφήνομαι > αφέθηκα > αφέσου, αφεθείτε
λύνομαι > λύθηκα > λύσου, λυθείτε
κρατιέμαι > κρατήθηκα > κρατήσου, κρατηθείτε
κινούμαι > κινήθηκα > κινήσου, κινηθείτε




ΑΣΚΗΣΗ:

● Θυμηθ__τε να φέρετε αύριο τα χρήματα για την εκδρομή.   

● Ακούμπ__σε τα τετράδια στο θρανίο σου.   

● Γυρ__στε σελίδα, παρακαλώ!   

● Τηλεφων__στε μου το απόγευμα.   

● Ξ__σε λίγο τη μύτη του μολυβιού!   

● Λουστ__τε με το «Καραφλέξ»: εγγυημένα αποτελέσματα!   

ΠΗΓΗ: Γλώσσα Ε' και ΣΤ' τάξης | ΕΙΚΟΝΕΣ: podilato98.blogspot.gr (από www.healthtap.com), podilato98.blogspot.gr

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ:
1ο μέρος: Ανακυκλώστε με σωστή ορθογραφία!
2ο μέρος: Βλάπτει σοβαρά και την... ορθογραφία!

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ορθογραφία


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.