Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2012

Αν αύριο εξαφανίζονταν οι άνθρωποι…

Πώς θα ήταν η Γη χωρίς ανθρώπους; Όχι απαραίτητα ως επακόλουθο πυρηνικής κα­τα­­στρο­φής, κατάπτωσης γιγαντιαίου μετεωρίτη ή άλλης φυσικής καταστροφής. Πρό­κει­ται απλώς για μια υποθετική θεωρία που διατύπωσε στο βιβλίο του «The World Without Us» ο Αμερικανός συγγραφέας, δημοσιογράφος και καθηγητής Δη­μο­σι­ο­γρα­φί­ας και Λα­τι­νο­α­με­ρικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα Άλαν Βάισμαν.


(σκηνές από την εξαιρετική ταινία του History Channel «Life After People»)

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η Αφρική θα επανερχόταν ταχύτατα στην πρω­ταρ­χι­κή της κατάσταση, καθώς η χλωρίδα της δεν έχει πολλούς ξένους εισβολείς, ενώ η πα­νί­δα της (ελέφαντες, καμηλοπαρδάλεις, ρινόκεροι και ιπποπόταμοι), που δεν έχει α­φα­νι­στεί όπως τα μεγάλα θηλαστικά της Αμερικής και της Αυστραλίας, θα πολ­λα­πλα­σι­α­ζό­ταν και θα εξα­πλωνόταν ραγδαία.

Στους ωκεανούς πάλι, όπου η σύνθεση ζωικών και φυτικών ειδών δεν έχει ε­πη­ρε­α­στεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, η πιθανολογούμενη α­που­σί­α ανθρώπων θα είχε άμεσες ορατές συνέπειες. Παρ’ όλους τους ρυθμούς της υ­περ­θέρ­­μαν­σης του πλανήτη, πολλοί κοραλλιογενείς ύφαλοι θα συνέρχονταν σε δι­ά­στη­μα λίγων αιώνων.

Αντιθέτως, δυσοίωνα θα ήταν τα πράγματα για πολλά είδη πανίδας που έχουν συ­νη­θί­σει στη συμβίωση με τον άνθρωπο. Χωρίς τα απορρίμματα του πολιτισμού οι α­ρου­ραί­οι θα λιμοκτονούσαν στις πολιτείες ή θα γίνονταν τροφή των αρπακτικών που­λιών. Οι κατσα­ρίδες θα πέθαιναν από ψύχος σε περιβάλλοντα χωρίς θέρμανση, οι σκύλοι και τα άλογα θα επανέρχονταν σε άγρια κατάσταση, αλλά δε θα είχαν και με­γά­λες ελπίδες επιβίωσης, ενώ οι γάτες θα είχαν τις καλύτερες προοπτικές, αφού πα­ρά την εγγύτητα προς τον άν­θρωπο, έχουν διατηρήσει ανέπαφα τα άγρια έν­στι­κτά τους και λόγω έλλειψης κυνηγετι­κών όπλων, φυτοφαρμάκων, οδικής κυ­κλο­φο­ρί­ας και τζαμιών κτιρίων θα είχαν άφθονη φτερωτή τροφή.


Τι θα γινόταν, άραγε, με τα γιγαντιαία οικοδομήματα; Με δυσκολία θα μπορούσαμε να φανταστούμε πως η φύση θα κυρίευε και σιγά σιγά θα εξαφάνιζε τα ίχνη πο­λι­τι­σμού μιας μεγαλούπολης όπως είναι η Νέα Υόρκη. Ωστόσο, αυτό ακριβώς θα συ­νέ­βαι­νε, γράφει ο Βάισμαν, αφού «το πρόβλημα σε πολλές Πολιτείες βρίσκεται κάτω α­πό το έδαφός τους». Ο δυνατός ΒΑ άνεμος ωθεί με πίεση τα ύδατα του Ατλαντικού προς τον υδροφόρο ορί­ζοντα, οι βροχοπτώσεις εντείνουν το πρόβλημα και σε τα­κτά διαστήματα ειδικά συνερ­γεία καταδύονται στις κατακόμβες του αποχετευτικού δι­κτύ­ου για εργασίες που εμποδί­ζουν εκατομμύρια λίτρα νερού να πλημμυρίσουν υ­πό­γει­ες σήραγγες όπως π.χ. του με­τρό. «Χωρίς την πραγματοποίηση τέτοιων έργων, ό­λα θα είχαν βουλιάξει μέσα σε 36 ώ­ρες», επιβεβαιώνει συνεργάτης του τομέα δη­μο­σί­ων έργων της Ν. Υόρκης.


Μέσα σε μια πενταετία ζιζάνια κι αγριόχορτα θα κυρίευαν τα κενά σε σπασμένα πε­ζο­­δρό­μι­α και τη σκασμένη άσφαλτο, ενώ τη μεγαλύτερη εξάπλωση θα είχε το δέν­δρο αΐ­λανθος (Ailanthus altissima), οι ρίζες του οποίου θα εξάρθρωναν και τους τε­λευ­ταί­ους αρμούς των οικοδομημάτων. Χωρίς τακτική θέρμανση οι υδραυλικές ε­γκα­τα­στά­σεις των κτιρίων θα σκούριαζαν, χρώματα και σοβάδες θα μαδούσαν κι α­κό­μη κι ένας μικρός κε­ραυνός θα μπορούσε να προκαλέσει πυρκαγιές. Σύντομα στα ε­ρεί­πι­α θα κυριαρχούσαν τα γεράκια, ενώ μεγάλες συστάδες δένδρων θα πα­ρα­γκώ­νι­ζαν άλ­λα φυτά.


Στο τέλος οι ουρανοξύστες θα κατέρρεαν και η μεγαλούπολη –πυκνό δάσος πλέον– θα γινόταν κυνηγότοπος για κογιότ, αλεπούδες, ελάφια, λύκους κι αρκούδες. Πά­ντως το ά­γαλμα της Ελευθερίας θα διατηρούνταν (αν και σκεπασμένο με παχύ στρώ­μα στρειδιών στον βυθό) ίσως και μια χιλιετία μετά την κατάρρευση των τε­λευ­ταί­ων οικοδομημάτων της Πολιτείας...

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από το βιβλίο:

Αναμφίβολα εμείς οι άνθρωποι είμαστε το κυρίαρχο ον στον πλανήτη μας. Μέ­σα σε μερικές χιλιάδες χρόνια καταφέραμε να καταβροχθίσουμε πε­ρισ­σό­τε­ρο α­πό το 1/3 του για τις πόλεις και τα χωράφια μας. Τώρα φανταστείτε να ε­ξα­φα­νι­στούν αύ­ριο και τα εφτά δισεκατομμύρια από εμάς, επειδή, ας πούμε, μας με­τέ­φε­ραν σ’ έ­να στρατόπεδο μακριά, κάπου στον γαλαξία. Πώς θα ε­ξε­λισ­σό­ταν ο πλανήτης χω­ρίς τη συνεχή πίεση της ανθρώπινης ύπαρξης;

Σε μία περίπτωση η φύση θα επανακτήσει τον πλανήτη. Η πρώτη αλλαγή θα φα­νεί κοιτάζοντάς τον από ψηλά: Καθώς οι νύχτες θα πάψουν να φωτίζονται, μιας και κανείς δε θα τροφοδοτεί τους ηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής ρεύ­μα­τος, δε θα υπάρχει πια φωτορύπανση.

● Την πρώτη κιόλας μέρα τα περισσότερα από τα απειλούμενα με εξαφάνιση εί­δη θα αρχίσουν να ανακτούν τις δυνάμεις τους.

● Τους πρώτους μήνες θα ελαττωθεί κατά πολύ η ατμοσφαιρική μόλυνση (ά­ζω­το και οξείδιο του θείου).

● Μέσα σ’ ένα χρόνο θα επιβιώσουν δισεκατομμύρια επιπλέον πουλιά, επειδή θα στα­ματήσουν να πετούν αεροπλάνα.

● Μέσα σε δέκα χρόνια θα φύγει το μεθάνιο από την ατμόσφαιρα.

● Στα πρώτα 50-100 χρόνια οι δρόμοι και τα κτίρια θα σκεπαστούν με φυτά και α­­γρι­ό­χορ­τα, ενώ θα διαλυθούν οι ξύλινες κατασκευές.

● Σε 100-200 χρόνια θα πέσουν οι γέφυρες και θα καταρρεύσουν τα μεταλλικά και γυάλινα κτίρια.

● Σε 500 χρόνια θα αναγεννηθούν τα κοράλλια.

● Σε 500-1.000 χρόνια όλα τα οργανικά σκουπίδια που έχουν θαφτεί στη γη θα έ­­χουν διαλυθεί.

● Σε χίλια χρόνια τα περισσότερα κτίρια από τσιμέντο, πέτρα ή τούβλα θα έ­χουν κα­ταρρεύσει, ενώ το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα θα ξα­να­βρε­θεί στα ε­πί­πε­δα της προβιομηχανικής περιόδου, παρότι θα συνεχίσει να ε­πη­ρε­ά­ζει το κλίμα του­λά­χιστον 1.000 χρόνια από τότε που ο άνθρωπος θα στα­μα­τή­σει να το πα­ρά­γει.

● Σε 50.000 χρόνια τα περισσότερα γυαλιά και πλαστικά θα έχουν διαλυθεί.

● Ύστερα από 50.000 χρόνια η ύπαρξη του ανθρώπινου είδους θα σημαδεύεται μό­­νο από μερικά αρχαιολογικά ευρήματα.

● Ορισμένες, κατασκευασμένες από τον άνθρωπο, χημικές ουσίες δε θ’ αρ­χί­σουν να εξαφανίζονται παρά μόνο ύστερα από 200.000 χρόνια.

● Τα πυρηνικά απόβλητα μπορεί να παραμείνουν θανατηφόρα μέχρι και δύο ε­κα­­τομ­μύ­ρι­α χρόνια ακόμη.

Όμως όλα αυτά δε θα είναι παρά αμυδρά ενθύμια, σχεδόν παθητική υπόμνηση ε­νός πολιτισμού που κάποτε θεωρούσε τον εαυτό του το μεγαλύτερο ε­πί­τευγ­μα. Μέ­σα σε μερικά εκατομμύρια χρόνια η διάβρωση και πιθανώς μία ή δύο πε­ρί­ο­δοι πα­γε­τώ­νων θα εξαφανίσουν ακόμα και αυτά τα ισχνά ίχνη κι εάν κάποτε έ­να άλλο ευφυές ζώο εξελιχθεί στη Γη, μπορεί να μη μάθει ποτέ για την ύ­παρ­ξή μας, εκτός κι αν βρει τίποτε ιδιαίτερα απολιθώματα.

Η πραγματικότητα είναι ότι η Γη, πολύ σύντομα, θα μας ξεχάσει εντελώς...

ΠΗΓΗ: εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» (18.05.2007 και 17.08.2007)
ΕΙΚΟΝΕΣ: www.fanpop.com, haveahiddles.tumblr.com, kalushvideo.com

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: άνθρωπος, περιβάλλον


6 σχόλια:

kosgan10 είπε...

Πολύ έξυπνη και ωραία παρουσίαση! :)

δάσκαλος98 είπε...

Να 'σαι καλά! :))
Το συζητούσαμε σήμερα στο σχολείο. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι είμαστε ένα μόνο μέρος του πλανήτη και να μη συμπεριφερόμαστε σαν να μας ανήκουν όλα...

Unagirl είπε...

Πολύ ωραίο το βίντεο! Μου άρεσε το διαμέρισμα με τις γάτες και τους σκύλους και οι καταστροφές των μεγάλων κατασκευών.

δάσκαλος98 είπε...

Εντυπωσιακά, όντως! :))

kosgan10 είπε...

Λιοντάρι στο Ουάσιγκτον... Τίγρη στο Λευκό Οίκο... Για να διαμορφωθεί αυτό το οικοσύστημα πάω στοίχημα ότι χρειάζονται χιλιάδες χρόνια :P

δάσκαλος98 είπε...

Σύμφωνα με όσα λέει ο συγγραφέας (κίτρινο πλαίσιο) κάποια πράγματα θα γίνουν πιο γρήγορα απ' ό,τι νομίζουμε. Υποθέσεις μεν, με επιστημονική βάση δε... :))

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.