Παρασκευή, 5 Οκτωβρίου 2012

Αστρονομία: από την Αρχαιότητα στην Αναγέννηση

Από τον Anthony12

Η Αστρονομία στην Αρχαιότητα

Όλοι οι λαοί έχουν ασχοληθεί με την αστρονομία, κάποιοι από αυτούς όμως άφησαν αρ­­κε­τές αστρονομικές πληροφορίες και παρατηρήσεις καθώς και «αποδείξεις» για τη δρά­­ση τους είτε με τη μορφή γραπτών κειμένων είτε με τη μορφή κατασκευών οι ο­­ποί­­ες ε­ξακολουθούν να συναρπάζουν ακόμη και σήμερα.

Η Αστρονομία στη Βαβυλωνία. Τα πρώτα βήματα έγιναν πιθανώς από τους Βα­βυ­λώ­νι­­ους. Περί το 3800 π.Χ. έκαναν ήδη συστηματικές μελέτες του ουρανού, ε­­νέ­­τα­­ξαν τους πλανήτες στο ζωδιακό κύκλο, αργότερα μελέτησαν την κίνηση της Α­­φρο­­δί­­της και καθό­ρισαν τις περιόδους πλανητών όπως του Ερμή, του Κρόνου, του Άρη και του Δία. Γνώρι­ζαν την ανώμαλη ημερήσια κίνηση του Ήλιου με σφάλμα 10'' και δη­­μο­­σί­­ευ­­αν τις ημερο­μηνίες για τις εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης. Τέλος το α­­στρι­­κό τους έτος είχε μό­νο 4,5 λεπτά διαφορά από το πραγματικό.

Η Αστρονομία στην Αίγυπτο. Οι αστρονόμοι-ιερείς επεξεργάστηκαν ένα η­­με­­ρο­­λό­­γι­­ο α­πό 12 μήνες των 30 ημερών και μία πρόσθετη περίοδο 5 ημερών για τη συ­­μπλή­­ρω­­ση του έτους. Συνέταξαν επίσης κατάλογο με 43 αστερισμούς, γνώριζαν δε τις σχετικές θέ­σεις πλανητών. Σ’ αυτούς οφείλεται επίσης η διαίρεση του μήνα σε ε­­βδο­­μά­­δες και των ε­βδομάδων σε ημέρες.

Η Αστρονομία στην Ελλάδα. Οι Έλληνες δε θα μπορούσαν να λείπουν ούτε από ε­­δώ. Παρά τα επιτεύγματα πολλών λαών οι Έλληνες ήταν εκείνοι που οικοδόμησαν την Α­στρονομία ως επιστήμη. Ωστόσο δεν υποτίμησαν τις προαποκτηθείσες γνώσεις πα­­ρά τις μελέτησαν τις αξιοποίησαν και τελικά τις εγκολπώθηκαν.

● Ο Θαλής ο Μιλήσιος προέβλεψε την ηλιακή έκλειψη της 28/5/585 γεγονός που ση­­μα­­­το­­δό­­τη­­σε και την λήξη του λυδομηδικού πολέμου. Μέτρησε επίσης τη φαινόμενη δι­­ά­­με­­­τρο του Ηλίου.

Οι Έλληνες έδωσαν στον πλανήτη αυτόν το
όνομα του πρώτου θεού τους, Ζευς (= Δίας)
● Ο πρώτος όμως που θεώρησε τη Γη σαν σφαι­­ρι­­κό σώμα ήταν ο Αναξίμανδρος. Αυ­­τός προσδιόρισε τις ισημερίες, τα η­­λι­­ο­­στά­­σι­­α και εισήγαγε τη χρήση του ηλιακού ω­­ρο­­λο­­γί­­ου.

● Ο Αναξιμένης διακήρυττε ότι η Σελήνη εί­­­ναι ετερόφωτο σώμα που δέχεται φως α­­πό τον Ήλιο.

● Ο Αναξαγόρας δίδασκε ότι ο Ήλιος είναι δι­­ά­­πυ­­ρος καθώς και ότι η Σελήνη έχει όρη και κοιλάδες. Ο Παρμενίδης ο Ελεάτης υ­­πο­­­στή­­ρι­­ξε τη σφαιρικότητα της Γης ενώ ο Φι­­­λό­­λα­­ος διακήρυξε ότι Γη, Σελήνη και πλα­­­νή­­τες περιστρέφονται γύρω από μια πύ­­ρι­­νη σφαίρα.

● Ο Ηρακλείδης ο Ποντικός και ο Αρίσταρχος ο Σάμιος δίδασκαν ότι ο Ερμής, η Α­­φρο­­δί­­­τη και η Γη περιστρέφονται γύρω από τον Ήλιο και ταυτόχρονα γύρω από τον ε­­αυ­­τό τους! Οι ιδέες του Αρίσταρχου, άκρως επαναστατικές για την εποχή τους, γνώ­­ρι­­σαν τη δικαίωση στο πρόσωπο του Κοπέρνικου με μια καθυστέρηση 2.000 ετών.

● Ο μεγαλύτερος Έλληνας αστρονόμος όμως θεωρείται ο Ίππαρχος. Αν και απέρριψε την ιδέα του Αρίσταρχου, ωστόσο και μόνο η σύνταξη του περίφημου καταλόγου με 850 α­στέρες αρκεί για να τον καθιερώσει ανάμεσα στους μεγαλύτερους α­­στρο­­νό­­μους όλων των εποχών.

● Τέλος ο Πτολεμαίος άφησε τη «Μεγίστη Σύνταξη» η οποία είναι μια πραγματεία πε­­ρί μα­θηματικών και αστρονομίας, γεγονός που τον κατέστησε αδιαμφισβήτητη αυ­­θε­­ντί­­α για 12 αιώνες.

Η Αστρονομία στην Μεσαιωνική Εποχή και την Αναγέννηση

Το επόμενο βήμα χρειάστηκε σχεδόν 14 αιώνες για να πραγματοποιηθεί. Η Ευρώπη
Γαλιλαίος,
ο «πατέρας»
της Νεότερης
Αστρονομίας
α­­­σφυ­­κτι­­ά κάτω από το βαρύ πέπλο του σκοταδισμού για ε­κα­το­ντά­δες χρόνια, μέχρι να ανθίσει η Αναγέννηση. Τότε εμφανίζεται και ο μεγάλος Πο­­λω­­νός α­στρονόμος Κοπέρνικος (1473-1543). Με το βιβλίο του «Για τις περι­στροφές των ουράνιων τροχιών» που ή­ταν και το κύκνειο ά­­σμα του, ο μεγάλος αυτός επιστήμονας ε­πα­νέ­φε­ρε την η­­λι­­ο­­κε­­ντρι­­κή θεωρία του Αρίσταρχου και μέτρησε τις α­κρι­βείς α­­πο­­στά­­σεις των πλανητών από τον Ήλιο. Αντίθετα ο δι­ά­δο­χός του Brahe έ­­μει­­νε πιστός στη παλιά θεωρία του Πτολεμαίου. Ο Κέπλερ όμως ο μα­­θη­­τής του, βασιζόμενος σε ακριβείς μετρήσεις του δασκάλου του κατέληξε στους τρεις περί­φημους νόμους.

Η προσφορά επιστημόνων όπως ο Γαλιλαίος και ο Νεύτωνας έ­­δω­­σε την οριστική πλέον ώθηση που χρειαζόταν η Αστρονομία ώστε α­­φε­­­νός να απαγκιστρωθεί από τον ιδεολογικό έλεγχο που ασκούσε πά­­­νω της η Εκ­κλη­σί­α α­φε­τέρου δε να οριστικοποιήσει τη θέση της ως ανεξάρτητη και πολ­λά υ­πο­σχό­με­νη ε­πι­στή­μη.

ΠΗΓΗ: Βικιπαίδεια

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: διάστημα


2 σχόλια:

δάσκαλος98 είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες! :))

Anthony12 είπε...

Ευχαριστώ δάσκαλε.:)

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ μη γράφετε με greeklish ή κεφαλαία (σημαίνει ότι φωνάζετε), γιατί τα σχόλια θα διαγράφονται. Πριν τη δημοσίευση ελέγξτε για τυχόν λάθη απροσεξίας, πατώντας στο κουμπί «Προεπισκόπηση». Περισσότερα εδώ.